Het Nederlandse loterij-monopolie
In Nederland hebben loterijen een bijzondere status: zij vallen onder het monopolie van de Nederlandse Loterij, een staatsdeelneming. De Staatsloterij, Lotto, EuroJackpot en krasloten worden allen door dit bedrijf geëxploiteerd. Kansspelbelasting wordt direct door de aanbieder afgedragen — winnaars hoeven geen aparte aangifte te doen. Winsten zijn vrijgesteld van inkomstenbelasting voor de ontvanger.
Staatsloterij
De Staatsloterij is de oudste loterij van Nederland (opgericht 1726). De trekking vindt maandelijks en op feestdagen plaats. Loten worden in coupures van hele en halve loten verkocht. De kansen op de hoofdprijs zijn laag, maar er zijn veel kleinere prijzen per trekking.
Lotto en EuroJackpot
Bij Lotto kiest u 6 getallen uit 45, aangevuld met een bonusgetal. Trekkingen vinden plaats op woensdag en zaterdag. Het UTP bedraagt circa 54%. EuroJackpot is een Europese loterij waarbij Nederland deelneemt: 5 getallen uit 50 plus 2 euronummers uit 12, met trekkingen op dinsdag en vrijdag. Jackpots kunnen oplopen tot 120 miljoen euro. Zie ook onze pagina over belasting op kansspelwinsten.
Krasloten
Krasloten bieden directe uitkomsten: de winnende combinaties zijn al bepaald bij productie. Het UTP varieert per kraslottype en ligt doorgaans tussen 60% en 70%. Bij hogere prijsklassen per lot is het UTP doorgaans iets gunstiger.
Loterijen hebben van alle vergunde kansspelen het laagste UTP. Ze worden vooral gespeeld voor het jackpotperspectief, niet voor de gemiddelde uitbetalingsverhouding.
Kansen in perspectief
De kans op de EuroJackpot hoofdprijs is 1 op ruim 139 miljoen. De kans op bliksem te worden getroffen in een jaar is circa 1 op 1 miljoen — 139 keer waarschijnlijker dan het winnen van de EuroJackpot. Dit illustreert waarom loterijen beschouwd moeten worden als vermaak met een kleine jackpotkans, niet als een financiële strategie.
